Struktura MuzeumMuzeum prowadzi wielokierunkową działalność. Konserwuje i zabezpiecza relikty oraz obiekty poobozowe, a także zbiera, opracowuje i udostępnia dokumenty i inne pamiątki. Kolekcjonuje też różnego rodzaju prace artystyczne dotyczące KL Auschwitz. W Muzeum pracuje ponad 200 osób zatrudnionych w kilku działach. Czynne są one (z wyjątkiem dni świątecznych) od poniedziałku do piątku w godz. 8:00-14:00). DZIAŁY:
ARCHIWUM
Dotychczasowy zbiór, obejmujący głównie materiały będące własnością Muzeum, zawiera m.in.:
Materiały archiwalne mogą być udostępniane badaczom po uprzednim powiadomieniu Archiwum o terminie przyjazdu i podaniu tematu badań. Przedstawiciele instytucji, zrzeszeń, studenci wyższych uczelni i inne zainteresowane osoby zobowiązane są przedłożyć pisma polecające. Archiwum nie wypożycza materiałów archiwalnych na zewnątrz. W uzasadnionych celach Archiwum wykonuje odpłatnie kopie dokumentów i odbitki fotograficzne ze swych zbiorów. Archiwum przyjmuje także grupy studyjne i seminaryjne z kraju i zagranicy, dla których wygłaszane są prelekcje na temat działalności i zbiorów archiwalnych. SEKCJA KOMPUTEROWAPowstała w 1990 roku Sekcja zajmuje się gromadzeniem, tworzeniem i przetwarzaniem baz danych ze zgromadzonych w archiwum Muzeum zespołów akt. Do zadań sekcji należy także realizowanie projektu komputeryzacji wszystkich działów Muzeum. Docelowo będą stanowić one jeden zintegrowany system wymiany i przetwarzania informacji. BIURO INFORMACJI O BYŁYCH WIĘŹNIACHInformacje o losie byłych więźniów KL Auschwitz uzyskać można osobiście lub listownie (pisząc na adres Muzeum z dopiskiem 'Archiwum'). Należy pamiętać, że większa część dokumentów obozowych została zniszczona przez Niemców jeszcze przed wyzwoleniem obozu przez Rosjan, stąd też często zdarzyć się może, że po deportowanych do obozu więźniach nie pozostał żaden utrwalony na piśmie ślad. Tyczy się to zwłaszcza ludzi kierowanych przez Niemców bezpośrednio do komór gazowych, stanowiących przytłaczającą większość ofiar KL Auschwitz. ZBIORY
Zbiory artystyczne obejmują m.in. ponad 6 tys. dzieł z dziedziny malarstwa, rzeźby i grafiki powstałych w obozie lub wykonanych po wojnie, obejmujących także dzieła twórców współczesnych. Zbiory udostępniane są badaczom, historykom, studentom, dziennikarzom oraz ekipom filmowym i TV z kraju i zagranicy, zajmującym się problematyką obozową. Dział ten przyjmuje także grupy studyjne i seminaryjne z kraju i zagranicy, dla których wygłaszane są prelekcje na temat jego działalności i zbiorów. BIBLIOTEKAZbiory jej odpowiadają ściśle profilowi Muzeum. W bibliotece znajdują się: książki, czasopisma i mapy dotyczące historii II wojny światowej, III Rzeszy, okupacji oraz martyrologii w więzieniach i obozach koncentracyjnych ze szczególnym uwzględnieniem historii KL Auschwitz. Zbiory biblioteki liczą ponad 20 tys. woluminów, przeszło 2,5 tys. czasopism i kilkadziesiąt map. Osoby zainteresowane skorzystać mogą z czytelni znajdującej się w bibliotece. DZIAŁ KONSERWATORSKI
Od kilku lat wydatnej pomocy finansowej przy pracach konserwatorskich udziela Fundacja Ronalda Laudera Patrz także: Zachowanie poobozowych reliktów - filozofia, teoria, praktyka
DZIAŁ NAUKOWO-BADAWCZYPracujący w nim naukowcy specjalizują się w tematyce związanej z historią KL Auschwitz. Będąc ekspertami i konsultantami w tej dziedzinie zajmują się naukowym opracowaniem zbiorów muzealnych, prowadzą badania naukowe, seminaria, wykłady dla nauczycieli, szkolą przewodników po Muzeum i współpracują z innymi działami w zakresie działalności popularyzatorskiej, dydaktycznej i wydawniczej Muzeum. Z ważniejszych publikacji autorstwa historyków tego działu wymienić można: "Kalendarz wydarzeń w KL Auschwitz" Danuty Czech, "Zatrudnienie więźniów w KL Auschwitz", "Ilu ludzi zginęło w KL Auschwitz" Franciszka Pipera, "Ewakuacja, likwidacja i wyzwolenie KL Auschwitz" Andrzeja Strzeleckiego i pracę zbiorową "Auschwitz. Nazistowski obóz śmierci", stanowiącą popularnonaukową monografię na temat wszystkich, istotnych zagadnień funkcjonowania obozu. Dotychczasowym zwieńczeniem prac tego działu jest pięciotomowe dzieło "Auschwitz 1940-45. Węzłowe zagadnienia z historii obozu" omawiające szczegółowo poszczególne aspekty KL Auschwitz (założenie i rozbudowa obozu, praca i życie więźniów, zagłada, ruch oporu, wyzwolenie, kalendarium najważniejszych wydarzeń). SEKCJA DO SPRAW BYŁYCH WIĘŹNIÓWKoordynuje działalność Muzeum związaną z nawiązywaniem kontaktów i współpracą z byłymi więźniami. Pracownicy sekcji zajmują się sporządzaniem relacji z byłymi więźniami, tworzeniem kartotek z nazwiskami deportowanych do obozu w oparciu o powojenne materiały archiwalne (relacje, wspomnienia, zeznania, etc.) i prowadzoną akcję ankietyzacji wśród byłych więźniów. Sekcja współdziała w zbieraniu i tworzeniu dokumentów dla archiwum. Kieruje i koordynuje sprawy związane ze sporządzaniem indeksów nazwiskowych i rzeczowych z materiałów powojennych. Przeprowadza także kwerendy archiwalne, prowadzi działalność naukowo-badawczą i edukacyjną. DZIAŁ WYSTAWIENNICZY
Na zdjęciu z lewej strony widoczny fragment czasowej wystawy "Auschwitz - zbrodnia przeciwko ludzkości", pokazanej dwukrotnie w siedzibie ONZ (1985, 1994) oraz w kilkunastu miastach USA i kilku europejskich krajach (Niemcy, Szwajcaria, Włochy, Belgia). Na okres prezentacji w USA wystawa sponsorowana była przez Światowy Kongres Żydów i UJA (United Jewish Appeal). DZIAŁ EDUKACYJNYZajmuje się on upowszechnianiem wiedzy o historii KL Auschwitz na terenie Muzeum i poza nim. Jedną z podstawowych form działalności tego działu jest współpraca z młodzieżą szkolną i z nauczycielami, z polskimi i zagranicznymi instytucjami, placówkami badawczymi czy młodzieżowymi grupami studyjnymi. Od kilku lat w ramach współpracy pomiędzy Muzeum i Instytutem Yad Vashem organizowana jest systematyczna wymiana grup studyjnych, w skład których wchodzą muzealnicy i nauczyciele z Polski i Izraela. W ramach działalności edukacyjnej organizowane są m.in.: prelekcje i odczyty, lekcje muzealne, konferencje dla nauczycieli, sympozja i przeglądy filmowe, konkursy rysunkowe, konkursy na najlepsze wypracowania o tematyce obozowej. Od pewnego czasu Dział Edukacyjny organizuje także, we współpracy z polskimi uczelniami, studium podyplomowe dla nauczycieli poświęcone tematyce Holocaustu. Istotną dziedziną działania tego działu jest obsługa odwiedzających Muzeum prowadzona przez: SEKCJĘ OBSŁUGI ZWIEDZAJĄCYCHktóra zajmuje się wykonywaniem usług przewodnickich oraz ewidencją i analizą ruchu odwiedzających. DZIAŁ WYDAWNICTW I INFORMACJIZajmuje się publikowaniem opracowań na tematy związane z historią KL Auschwitz i działalnością Muzeum, dystrybucją, a także współpracą z innymi oficynami wydawniczymi z Polski i zagranicy. Dotychczas Wydawnictwo opublikowało 420 pozycji w nakładzie około 7 mln egzemplarzy. Są to prace naukowe, źródłowe, literatura piękna, poezja, wspomnienia a także albumy, plakaty, pocztówki, kasety wideo zawierające filmy przedstawiające historię Auschwitz, etc. |
Do najważniejszych zadań tego działu należy inicjowanie, przygotowanie, wykonywanie, organizacja i opiekowanie się wystawami stałymi i czasowymi, prezentowanymi na terenie Muzeum jak i poza nim (w kraju i za granicą). W ciągu ponad 50 lat swego istnienia Muzeum zorganizowało prawie 300 ekspozycji czasowych i objazdowych. Zobaczyło je ponad 15 mln ludzi. Poza Polską wystawy prezentowane były m.in. w Austrii, Wielkiej Brytanii, b. Czechosłowacji, Holandii, Izraelu, Japonii, Niemczech, Szwajcarii, Szwecji, USA, na Węgrzech, we Włoszech, i b. ZSRR.
