0-/-1/2008r, 15: 0   |
Medycyna w Trzeciej RzeszySeminarium dla studentów medycyny z Niemiec |
Studenci medycyny Uniwersytetu z Witten/Herdecke w Niemczech wzięli udział w seminarium „Narodowy socjalizm a medycyna w Trzeciej Rzeszy”, które w dniach 9-11 października zorganizowali w oświęcimskim Muzeum pracownicy Cyfrowego Repozytorium. Miało ono na celu m.in. ukazanie roli, jaką pełnili lekarze niemieccy w nazistowskim programie zagłady.
W programie, oprócz zwiedzania terenów byłego obozu oraz bloków byłego Häftlingskrankenbau (szpital obozowy), znalazły się także wykłady oraz spotkanie z byłym więźniem KL Auschwitz, prof. Wacławem Długoborskim.
Studenci zobaczyli m.in. pomieszczenia zachowanego w formie rezerwatu bloku 28, jednego z byłych bloków szpitalnych. Dla wielu więźniów blok ten stał się „stacją przejściową” przed skierowaniem na „szpilę” (śmiercionośny zastrzyk fenolu) lub do komory gazowej w Birkenau. Innych bezskutecznie próbowali tam ukrywać przed obozowym gestapo współwięźniowie – lekarze i pielęgniarze.
Seminarium zakończyła prezentacja multimedialna „Rodziny w KL Auschwitz-Birkenau” oraz złożenie kwiatów i zapalenie zniczy pod Ścianą Śmierci na dziedzińcu bloku 11.
Wpisy uczestników serminarium w Księdze Pamięci Repozytorium Cyfrowego
W tym sensie Auschwitz jest dla mnie miejscem przypominania... Przypominania o odpowiedzialności, jaką każdy z nas w sobie nosi, nie tylko dlatego, że Auschwitz jest naszą przeszłością lecz dlatego, że jako ludzie mamy możliwość dokonywania wyboru.
Ukazanie osobowości, biografii pojedynczego więźnia. Wydobycie człowieka spośród abstrakcyjności numerów. Skończenie z anonimowością. W ten sposób przywrócenie im człowieczeństwa.
Ma się poczucie, że w ten sposób zostaje przywrócone ofiarom część ich godności, z której ich ograbiono. W ogromnym stosie butów dostrzegłam nagle pojedynczą parę czerwonych bucików, które mogły należeć do jakieś młodej dziewczyny, która być może była z nich kiedyś bardzo dumna.
Nie wyjeżdżam z tego miejsca w poczuciu ogromnego zwątpienia, lecz mocniejsza (nawet jeśli to słowo w tym kontekście zabrzmi paradoksalnie), przekonana, że Auschwitz jest zadaniem, jest odpowiedzialnością.
|
|
|
|
|
0-/-1/2008r, 11: 2 |
Piotr M.A. Cywiński wśród nominowanych podczas tegorocznej gali nagrody „Totus” Rozdano „katolickie Noble” |
Piotr M.A. Cywiński, dyrektor Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, znalazł się wśród nominowanych do tegorocznej nagrody „Totus” w kategorii: „Osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej”. Jest to najbardziej prestiżowa katolicka nagroda w Polsce, zwana też często katolickim Noblem. Tegoroczna gala nagród odbyła się w sobotę 11 października na Zamku Królewskim w Warszawie.
Nagroda „Totus” przyznawana jest corocznie w ramach Dnia Papieskiego przez Fundację Episkopatu Polski „Dzieło Nowego Tysiąclecia”. Jej celem jest docenienie dorobku i skutecznego promowania osób oraz instytucji, których działalność w sposób wybitny przyczynia się do podkreślenia wartości człowieka.
Jak podkreślił abp Gocłowski nagrody „Totus” - „katolickie Noble” - odgrywają ogromną rolę w kształtowaniu odpowiednich społecznych postaw, ponieważ pokazują jak ważne są dziedziny, które zostają nagradzane.
Abp Kazimierz Nycz podkreślił znaczenie spuścizny jaka pozostawił po sobie polski Papież. - Myślę, że to co Jan Paweł II uczynił w ogóle dla stosunków polsko-żydowskich ale zwłaszcza to, co uczynił dla tego wielkiego miejsca i ważnego miejsca jakim jest Oświęcim podczas swojej pierwszej pielgrzymki myślę, że to jest ten najściślejszy związek sprawy Oświęcimia - Auschwitz z pontyfikatem Jana Pawła II. Myślę, że to co było powiedziane podczas pierwszej pielgrzymki w 1979 r. na terenie obozu w Brzezince, to potem przewijało się przez cały pontyfikat. Ojciec święty był obecny w tym miejscu swoją myślą, swoim słowem - dodał arcybiskup.
Komentując obecność wśród osób nominowanych Piotra Cywińskiego abp Tadeusz Gocłowski powiedział: - Nie zawsze dostrzega się ludzi, którzy czasami cicho pracują, natomiast pan Piotr poprzez swoją cichą pracę dzisiaj został ukazany wielu polskim rodzinom, naszemu społeczeństwu i dlatego z wdzięcznością wobec kapituły podejmujemy to wskazanie, dlatego że tu nie chodzi tylko o jednego człowieka, jakim jest pan Piotr ale chodzi o to, jak on patrzy na człowieka, jak on reaguje na ludzkie potrzeby i jak on organizuje to wszystko, co się łączy z troską o człowieka w widzeniu Jana Pawła II, który inspiruje nas wszystkich.
W uzasadnieniu nominacji dla dyrektora Muzeum abp Gocłowski zwrócił uwagę na „integralność działań Piotra Cywińskiego w ramach Klubu Inteligencji Katolickiej i jako dyrektora Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau”. Nominacja ta jest nadzwyczajnym docenieniem jego dotychczasowej pracy i osiągnięć.
Piotr M.A. Cywiński wcześniej już dwukrotnie odbierał specjalne wyróżnienia nagrody „Totus” w innej kategorii: „Propagowanie nauczania Ojca Świętego Jana Pawła II”. Przyznawane były one instytucjom, którymi kierował. Po raz pierwszy w 2006 r., dla Klubu Inteligencji Katolickiej i rok później dla Forum Świętego Wojciecha - organizatora Zjazdów Gnieźnieńskich.
Tegoroczną nagrodę w kategorii „Osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej” otrzymał prof. Andrzej Szczeklik - profesor medycyny, specjalista chorób płuc i serca, kierownik II Katedry Chorób Wewnętrznych Collegium Medicum UJ.
dr Piotr M.A. Cywiński
Urodzony w Warszawie w 1972 r. Doktor nauk humanistycznych, historyk mediewista, absolwent Uniwersytetu Marka Blocha w Strasburgu, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk. W latach 1996-2000 wiceprezes, a od roku 2000 prezes warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej. Uczestnik dialogu polsko-żydowskiego i chrześcijańsko-żydowskiego, a także ukraińsko-polskiego i innych dialogów pogranicza. Absolwent Międzynarodowej Szkoły Pogranicza dla Liderów Organizacji Kulturalnych, Edukacyjnych i Społecznych Działających na rzecz Regionów Wielokulturowych Europy Środkowo-Wschodniej. Członek utworzonego w 2002 r. Zespołu Episkopatu Polski ds. rozmów z Kościołem Grekokatolickim na Ukrainie. Od 2007 r. członek Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. W roku 2008 mianowany Ambasadorem Międzynarodowego Roku Dialogu Międzykulturowego.
Szef Akredytacji wizyty Jana Pawła II do Polski w roku 1999, następnie pełnomocnik zarządu Polskiej Agencji Informacyjnej. W latach 2000-2002 wicedyrektor Biura Wykonawczego Festiwalu „Europalia 2001 Polska", potem szef działu projektów zagranicznych w Instytucie Adama Mickiewicza. Twórca witryny Diapozytyw.pl .
Współzałożyciel i do roku 2008 przewodniczący Forum Świętego Wojciecha, skupiającego kilkadziesiąt ruchów i stowarzyszeń chrześcijańskich pragnących razem działać na rzecz chrześcijańskiego wkładu w kształtującą się Europę. Współorganizator Zjazdów Gnieźnieńskich w marcu 2003 i 2004, we wrześniu 2005 oraz w czerwca 2007. W latach 2004-2008 wiceprezes (ds. Europy) Międzynarodowej Federacji Organizacji Intelektualistów Katolickich „Pax Romana".
Członek Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej, a w latach 2000-2006 jej sekretarz. Wiceprzewodniczący Rady Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście. Członek Rady Muzeum Gross-Rosen w Rogoźnicy. Wiceprzewodniczący Rady Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi. Członek Rady Fundacji na rzecz Maximilian-Kolbe-Werks, założonej przez Konferencję Episkopatu Niemiec.
Od września 2006 r. kieruje Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.
Nagroda „Totus”
Nagroda przyznawana corocznie w przeddzień Dnia Papieskiego przez Fundację „Dzieło Nowego Tysiąclecia" dla docenienia dorobku i skutecznego promowania osób oraz instytucji, których działalność w sposób wybitny przyczynia się do podkreślenia wartości człowieka.
Nagrody przyznawane są w czterech kategoriach:
- „Promocja człowieka, praca charytatywna i edukacyjno-wychowawcza”;
- „Osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej”;
- „Propagowanie nauczania Jana Pawła II”;
- „Totus medialny dla upamiętnienia Bp. Jana Chrapka oraz jego roli w ukazywaniu osoby i nauczania Jana Pawła II w mediach”.
Laureatów spośród zgłoszonych kandydatów wybierają specjalnie powołane Kapituły Nagrody „Totus”. Nagrody te nazywane są często katolickimi Noblami i przyznawane są podczas gali w Zamku Królewskim w Warszawie.
(za www.wikipedia.org)
Dotychczasowi laureaci
W poprzednich latach w kategorii „Osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej” statuetki otrzymali m.in.: Prof. Jerzy Nowosielski (2000), Maja Komorowska i ks. Jan Twardowski (2001), Henryk Górecki i Zygmunt Kubiak (2002), Adam Bujak i Andrzej Bujnowski OP (2003), prof. Władysław Bartoszewski (2004), Marek Piwowski (2005), Marek Skwarnicki (2006), prof. Andrzej Zoll (2007).
|
|
|
|
0-/-1/2008r, 03: 1 |
Emocje więźniów zachowane w sztuceNowa koncepcja wystawy w budynku obozowej kuchni |
W zbiorach Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau znajduje się największa na świecie kolekcja dzieł sztuki wykonanych przez więźniów Auschwitz – zarówno w okresie istnienia obozu, jak i po jego wyzwoleniu. O wystawie, która prezentowała by sztukę obozową dyskutowano od dawna. Teraz powstała zupełnie nowa koncepcja i scenariusz ekspozycji. Znane jest też jej miejsce – budynek byłej obozowej kuchni. Potrzeba jeszcze pieniędzy na realizację projektu – ok. 15 milionów złotych.
Ze względu na brak odpowiedniej powierzchni wystawienniczej większość przechowywanych w magazynach prac nie jest prezentowanych odwiedzającym. Kuchnia, położona w samym sercu byłego obozu, jest znakomitym miejscem pod względem przestrzeni wystawienniczej. To także przestrzeń symboliczna – obiekt, który we wspomnieniach więźniów rysuje się jako prawdziwe eldorado: wymarzone miejsce pracy, niemal gwarantujące przeżycie w obozie, w którym nieustannym i dominującym uczuciem jest głód. Dlatego część nowe wystawy ma przedstawić odwiedzającym historię budynku oraz znaczenie kuchni w obozowej rzeczywistości.
Zdaniem dyrektora Muzeum, dr. Piotra M.A. Cywińskiego, nowa wystawa sztuki powinna ukazywać dzieła rozumiane nie jako obiekty estetyki analizowane w kategoriach piękna, harmonii, proporcji, jakości kreski bądź dłuta, ale jako swoiste dokumenty opowiadające o rzeczywistości KL Auschwitz i jego ofiarach.
– Istotą koncepcji wystawy jest wydobycie i przestawienie zwiedzającemu odczuć, wrażeń, stanów ducha oraz emocji więźniarskich, ukazując dzieła zebrane wedle podstawowych kluczy emocjonalnych widocznych przez pryzmat zbiorów sztuki, a odnoszących się – w świetle spisanych relacji – do częstych, typowych stanów emocjonalnych więźniów KL Auschwitz. W ten sposób będzie możliwe stworzenie nowej narracji o świecie wewnętrznym więźniów, o ich przeżyciach, czy lękach – powiedział dyrektor Cywiński.
Poprzez sztukę pokazać można w sposób czytelny i uniwersalny, takie emocje, jak:
- bezsilność wobec obozowej rzeczywistości
- cierpienie
- nadzieja
- tęsknota
- rozpacz
- bunt
- strach
- ucieczka w inną rzeczywistość (np. marzenia i modlitwa)
- majaki senne
- odczuwanie chłodu, głodu, a także brak reakcji na wszechobecną śmierć.
Prace plastyczne powstałe w obozie Auschwitz można podzielić na dwie zasadnicze grupy: wykonane na polecenie SS oraz wykonane nielegalnie. Na zlecenie SS więźniowie wykonywali między innymi plakaty instruktażowe, makiety i obrazy przedstawiające plany rozbudowy obozu, wytwarzali rzemiosło artystyczne. Najważniejsze są jednak nielegalnie wykonywane prace przedstawiające sceny z życia obozu, mające charakter relacji i oskarżającego dokumentu. Za wszelką tego typu działalność twórczą groziły surowe represje ze strony władz obozowych.
|
|
|
9-/-0/2008r, 29: 0 |
Dobitniej niż słowaMonumentalne obrazy Izaaka Celnkiera trafiły do zbiorów sztuki Muzeum |
Zbiory sztuki Muzeum wzbogaciły się o dwie monumentalne prace Izaaka Celnikiera – tryptyk Birkenau oraz Popioły. To jedne z najważniejszych dzieł w dorobku artysty, byłego więźnia Auschwitz. Jego życzeniem było to, aby obrazy znalazły się w Muzeum jeszcze za jego życia. Zakup prac był możliwy dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
– Te obrazy są dla nas niezwykle cenne nie tylko ze względu na wartości artystyczne, ale również na wartość historyczną. Celnikier mówi z zagładzie narodu żydowskiego i strachu ludzi idących na śmierć, ale również o ich wielkiej odwadze i godności ludzkiej. Jest to dokument rzeczywistości obozowej i wielkiej tragedii, która się tu wydarzyła. Nie zapominajmy, że czasami obraz potrafi opowiadać głośniej i dobitniej niż słowa – powiedziała Agnieszka Sieradzka z Działu Zbiorów Muzeum.
Tryptyk Birkenau (1988-89) składa się z trzech części: Przybycie mężczyzn (strona lewa), Przybycie kobiet (strona prawa), oraz To, co nadchodzi. Artysta przedstawił ludzi w kurczowym uścisku, na moment przed śmiercią. – To są nagie postaci, zatem wejście może być interpretowane tylko w jeden sposób. To jest wejście do komory gazowej i ostatnie chwile przed śmiercią. Na obrazach widać ludzki dramat podkreślany przez nikłość kolorów i emocje na twarzach. W tamtym momencie ludzie zaczynali rozumieć, że śmierć jest blisko. Nie wiedzieli jeszcze, jak to się stanie, ale z pewnością przeczuwali koniec – powiedział dyrektor Muzeum dr Piotr M.A. Cywiński.
Artysta w katalogu wystawy swoich prac „Izaak Celnikier. Malarstwo, rysunek, grafika.” wydanym w 2005 r. przez Muzeum Narodowe w Krakowie, napisał: ”Tryptyk Birkenau to moment przed Zagładą, zanim masa ciał złączonych miłością i lękiem stanie się popiołem. Ich nieobecne spojrzenia nagle się indywidualizują i odkrywają cząstki duszy, zamieniając się w pełne grozy oskarżenie. I już nas nie opuszczą. Zostaną zawieszone nad światem.”
Na obrazie Popioły (1983-86) widać ludzi ściśniętych, jeden przy drugim, o twarzach przypominających białe czaszki. Przenikliwe spojrzenia, to nie są spojrzenia ludzi poniżonych, to spojrzenia pełne nienawiści i oskarżeń.
W grudniu 2007 r. i w styczniu 2008 r., Muzeum pozyskało 16 grafik Izaaka Celnikiera. Część z nich została przekazana przez artystę w formie daru dla Muzeum.
Izaak Celnikier
Izaak Celnikier urodził się w 1923 r. w Warszawie w ubogiej żydowskiej rodzinie. Był wychowankiem Domu Sierot prowadzonego przez Janusza Korczaka. Dwa miesiące po rozpoczęciu wojny uciekł z matką z Warszawy do Białegostoku. W latach 1941-43 przebywał w białostockim getcie, gdzie zginęła znaczna część jego rodziny. Po likwidacji getta w 1943 r. artysta trafił do więzienia w Łomży, skąd po kilku miesiącach został wywieziony do obozu Stutthof. 12 stycznia 1944 r. został przywieziony do KL Auschwit, gdzie został oznaczony numerem 171870 i umieszczony w obozie Birkenau, a później w tzw. Auschwitz III (Bunawerke), gdzie został przydzielony do Malerkommando 78 Siemens.
W styczniu 1945 roku, w związku z ewakuacją obozu, wysłano go w Marszu Śmierci w głąb Rzeszy. Przeszedł przez obozy Mauthausen, Sachsenhausen i Flossenbürg. W drodze do Dachau został ranny w nogę na skutek ostrzeliwania pociągu przez samoloty alianckie. Pod koniec kwietnia amerykańscy żołnierze znaleźli go wśród trupów i rannych więźniów.
W latach 1946-51 Celnikier studiował w Wyższej Szkole Sztuk Stosowanych w Pradze. W 1952 r. wrócił do Warszawy. Przyczynił się do zorganizowania Ogólnopolskiej Wystawy Młodej Plastyki „Przeciw wojnie – przeciw faszyzmowi” (1955), na której otrzymał nagrodę za obraz Getto. W 1957 r. otrzymał miesięczne stypendium w Paryżu. Na skutek wzrastających nastrojów antysemickich w Polsce, postanowił zostać tam na stałe. We Francji mieszka do dziś.
|
|
|
|
9-/-0/2008r, 23: 1 |
Historia Auschwitz dla niewidomychPrzewodnik po Muzeum alfabetem Braille'a |
Przewodnik po Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau jest dostępny w dwóch nowych wersjach: wydrukowany alfabetem Braille'a dla osób niewidomych oraz wydrukowany dużą czcionką dla osób słabowidzących. Oba wydawnictwa dostępne są w Muzeum za darmo. Projekt przygotowano wraz z Ośrodkiem Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w Krakowie.
– Jest to rzecz zupełnie nowa i niezwykle istotna w procesie edukacji. Możliwość wcześniejszego zapoznania się z informacjami dotyczącymi historii byłego obozu, a także z rozmieszczeniem poszczególnych budynków, jest niezwykle cenna. Do tej pory wszystko odbywało się w formie ustnej i mogliśmy tylko opowiadać niewidomemu o tym, co znajduje się w Muzeum – powiedziała Barbara Planta, dyrektor krakowskiego ośrodka.
Najwięcej problemów przy przygotowywaniu wersji przewodnika alfabetem Braille'a sprawiło narysowanie mapy terenów byłego obozu, która byłaby czytelna dla osoby niewidomej. Nieoceniona okazała się pomoc pana Leszka Ogórka, nauczyciela z krakowskiego ośrodka, który specjalizuje się w przygotowywaniu rysunków edukacyjnych dla osób niewidomych.
– Chodziło mi głównie o przedstawienie ogromu tego miejsca, a nie o dokładną orientację na planie. Jedną z zasad tworzenia rysunków dla niewidomych jest maksymalne uproszczenie. Problemem są np. przecinające się linie. Rysunek byłego obozu Auschwitz I jest czytelny, ze względu na niewielką przestrzeń, natomiast obóz Birkenau był tak ogromny, że na takiej mapie bardzo trudno jest czytelnie oddać wszystkie szczegóły. Problemem była m.in. mnogość obiektów, które się tam znajdują. Chciałem pokazać wielkość obozu i potęgę tej przestrzeni – powiedział Leszek Ogórek.
– Mapa jest zrobiona dokładnie i jest tu bardzo dużo informacji. Taki przewodnik będzie dla nas dobrą pomocą. Można się z niego wiele dowiedzieć i osobie niewidomej, która jeszcze nie była w tym miejscu, daje on pewne wyobrażenie o historii i wyglądzie obozu. Jeśli już ktoś tam pojedzie, to będzie mógł doświadczyć tej wizyty znacznie głębiej – uważa Przemek Kielar, niewidomy uczeń drugiej klasy technikum kształcącej stroicieli fortepianów.
Muzeum w Oświęcimiu jest jednym z pierwszych w Polsce, które wydało przewodnik dla osób niewidomych. Zdaniem Barbary Planty może to zachęcić inne instytucje do realizacji podobnych projektów. – W tej kwestii zaczyna się dziać coraz więcej. Utrzymujemy kontakty z wieloma instytucjami kulturalnymi. Zdarza się tak, że same instytucje zgłaszają się do nas z ofertą. Tak jest w przypadku Muzeum Narodowego w Krakowie – powiedziała dyrektor krakowskiego ośrodka.
Przewodnik to pierwszy etap dostosowywania oświęcimskiego Muzeum dla osób niewidomych. Ich potrzeby uwzględniono także w projekcie nowej wystawy głównej. W przyszłości powstaną m.in. duże modele terenów byłych obozów Auschwitz i Auschwitz II-Birkenau wykonane z brązu, które dadzą niewidomym wyobrażenie przestrzeni Miejsca Pamięci, a także system informacyjny z wykorzystaniem alfabetu Braille'a. – Jesteśmy bardzo wdzięczni Muzeum za to, że zdecydowało się uwzględnić potrzeby osób z dysfunkcją wzroku w procesie adaptacji Muzeum – powiedziała dyrektor Barbara Planta.
|
|
|
|
|
|
|
- Seminarium Rady Europy
Auschwitz – pamięć dla przyszłości. Edukacja o Holokauście w autentycznym miejscu pamięci.
9-/-0/2008r, 10: 1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- Perm-36 i Auschwitz
Międzynarodowy festiwal w rosyjskim Muzeum Historii Politycznych Represji
7-/-0/2008r, 31: 1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- Słoweński w Auschwitz
Odsłonięcie tablicy w języku słoweńskim na pomniku w byłym Auschwitz II-Birkenau
6-/-0/2008r, 23: 1
|
|
|
|
|
|
|
|
- Nigdy więcej!
Amerykańska sekretarz pracy w Miejscu Pamięci Auschwitz
6-/-0/2008r, 12: 1
|
|
|
|
|
|
- Do końca kochał
Obchody 67. rocznicy deportacji do KL Auschwitz św. Maksymiliana Kolbe
5-/-0/2008r, 30: 1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- Nigdy Więcej?
Seminarium Centrum im. Rafała Lemkina i Muzeum dotyczące przeciwdziałaniu ludobójstwom
5-/-0/2008r, 09: 1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- Msza nad Morzem Martwym
Wspólny projekt Muzeum, Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Lublinie i jerozolimskiego Instytutu Pamięci Yad Vashem
2-/-0/2008r, 18: 1
|
|
- Co świadek widział?
Odpowiedzialność i wpływ jednostki na bieg wydarzeń - interdyscyplinarny projekt nauczania o Holokauście i tolerancji dla gimnazjów i szkół średnich
2-/-0/2008r, 15: 1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
- „Utracone rodziny”
Obchody 63. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau
1-/-0/2008r, 25: 1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
